To IPv6 or not

IPv6 werd voor het eerst voorgesteld in 1995 en in 1998 werd de eerste versie door de IETF goedgekeurd. Het protocol is dus allesbehalve nieuw. Tijdens mijn studies werd al voorspeld dat het niet lang zou duren voordat IPv6 overal de standaard zou worden. In de praktijk bleef die doorbraak echter uit.

Dankzij technieken zoals NAT en DNAT raakten IPv4-adressen niet meteen uitgeput. IPv6 werd nauwelijks toegepast in LAN netwerken. Ondertussen zijn we twintig jaar verder en rijst de vraag: is de overstap naar IPv6 onvermijdelijk, en riskeren we de trein te missen als we nu niet instappen?

Vanuit die bezorgdheid ben ik mij dit jaar opnieuw gaan verdiepen in IPv6, met als centrale vraag of en in welke mate onze netwerken hier vandaag al op aangepast moeten worden.

Zonder te veel te spoilen, kan alvast meedelen dat de IPv4-adressen effectief opgebruikt zijn. De laatste vrije adressenblokken werden in 2019 verdeeld. Vandaag is het enkel nog mogelijk om IPv4-adressen te herverdelen of over te kopen. Dit gebeurt via een grijze markt die niet schaalbaar of duurzaam is (dit is een eindig verhaal).

In werkelijkheid wordt IPv6 vandaag al veel meer gebruikt dan vaak wordt aangenomen, maar deze evolutie verloopt grotendeels onzichtbaar. In 2025 verliep ongeveer 43% van al het internetverkeer via IPv6 ( ref ). Regionaal lopen de cijfers sterk uiteen. In hetzelfde rapport wordt vermeld dat Frankrijk, Duitsland en India een IPv6-adoptiegraad hebben van respectievelijk 80%, 75% en 74%. In België ligt de IPv6-adoptiegraad rond de 69% ( ref ).

Mobiele netwerken zijn al geruime tijd IPv6-first. Internetproviders zorgen er bovendien voor dat SOHO- en thuisnetwerken meestal als dual-stack functioneren, waarbij IPv4 en IPv6 naast elkaar worden gebruikt. Moderne webbrowsers maken gebruik van het Happy Eyeballs-algoritme om automatisch te bepalen of een website via IPv4 of IPv6 wordt bereikt. Zonder dat gebruikers het expliciet merken, verloopt vandaag dus al een aanzienlijk deel van het netwerkverkeer via IPv6.

De redenen waarom er na meer dan dertig jaar nog steeds IPv4-netwerken bestaan, zijn relatief eenvoudig te verklaren:

• IPv6 is in de eerste plaats een infrastructurele aanpassing. Het biedt geen directe nieuwe functionaliteiten en loste lange tijd geen acuut probleem op.
• Lokale netwerken hadden nooit een tekort aan IP-adressen. Dankzij de private adresruimtes uit RFC 1918 (10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12 en 192.168.0.0/16) beschikten netwerkbeheerders over meer dan voldoende adresruimte.
• NAT wekt de indruk extra veiligheid te bieden doordat interne systemen worden afgeschermd van het internet. Dit gevoel van veiligheid is echter misleidend. Reverse NAT, port forwarding en 'stoute' gebruikers maken duidelijk dat een degelijk geconfigureerde firewall onmisbaar is (en dat NAT mag worden uitgeschakeld).

Laat me je daarom meenemen in de mijn zoektocht naar IPv6:

Waarom IP

Lang verhaal kort. Als we computers met elkaar willen laten communiceren (webbrowsen, emailen, berichten, meta-data, IoT, ...) moeten die computers een manier hebben om elkaar te identificeren. Het is heel gemakkelijk om netwerkverkeer te vergelijken met een menselijke communicatiemodel. Als ik iets wil zeggen tegen 1 persoon, zal ik die persoon aanspreken met zijn naar. Die naam is te vergelijken met het IP adres van een computer. In een IP adres zit alleen niet enkel een naam, er zit ook een plaats in de wereld in. Een IP adres heeft een netwerkgedeelte en een host gedeelte.

Via een IP adres kan een computer niet alleen rechtstreeks op het direct verbonden netwerk met een andere computers communiceren, maar ook in andere netwerken (over de hele wereld). Het IP adres zit in de OSI-ISO stack op laag 3, dit is de netwerklaag.

Waarom IPv6?

IPv4-adressen zijn op: er zijn maar ~4,3 miljard IPv4-adressen, en die zijn bijna allemaal in gebruik. IPv6 heeft véél meer adressen: 2^128 adressen → dat is praktisch onuitputtelijk. Betere efficiëntie en nieuwe functies zoals autoconfiguratie, eenvoudiger routing en ingebouwde beveiliging.

Adresnotatie

Een IPv6-adres is 128 bits en ziet er zo uit: {{{2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334}}}

Regels

• Leidt nullen in een blok mag je weglaten: 2001:db8:85a3:0:0:8a2e:370:7334
• Eén keer mag je :: gebruiken voor aaneengesloten nullen: 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334

Soorten IPv6-adressen

• Unicast → 1-op-1 communicatie (meest gebruikt).
• Multicast → 1 naar een groep.
• Anycast → 1 naar de dichtstbijzijnde van meerdere servers.

Belangrijke ranges:

• 1 → loopback (zoals 127.0.0.1 in IPv4).

• fe80::/10 → link-local (altijd aanwezig op elke interface).
• 2000::/3 → globale unicast (vergelijkbaar met publieke IPv4).

Basisconcepten

• Dual stack: systemen draaien vaak tegelijk IPv4 én IPv6.
• Stateless Address Autoconfiguration (SLAAC): toestellen kunnen zelf een IPv6-adres genereren.
• NAT is meestal niet nodig: elk toestel kan een uniek adres krijgen.

Praktijk

• Je eigen IP checken:

Probeer eerst na te kijken of je out of de box al

• Linux/macOS: ifconfig of ip addr
• Windows: ipconfig
• Ping in IPv6:
• Linux/macOS: ping6 ipv6.google.com
• Windows: ping -6 ipv6.google.com
• https://www.netacad.com/
• https://dnschecker.org/
• https://www.ipv6speedtest.eu/
• http://speedtestv6.tools.uebi.net/
• https://test-ipv6.run/

je schoolnetwerk IPv6 configureren

WAN configureren

• Configureer IPv6 op alle WAN verbindingen die je hebt. Deze configuratie is afhankelijk van je provider:
  • Eurofiber: zij geven een vast IP adres en je moet ook een IPv6 range aanvragen. Normaal ga je dan 2 adressen krijgen. 1 /124 adres voor je modem (over deze verbinding gaat geen netwerkverkeer en 1 prefix voor al je netwerken, meestal een /56 waardoor je gemakkelijk al je ip-ranges (vlans) een subnet kan geven.
  • proximus/orange/fiberklaar: Alle ISP's die over een GPON verbinding binnenkomen. Hier ga je het IPv4 adres bekomen via een PPPoE verbinding, het IPv6 adres krijg je via DHCPv6. Dit kan een dynamisch of vast IP adres zijn.
  • Telenet: hier krijgen IPv4 en IPv6 een adres via DHCP. Als je een vast adres wil krijgen, moet je het mac adres voor IPv4 en het DUID adres voor IPv6 registreren op mijn telenet.

Je weet dat je configuratie werkt als je vanuit de router kan pingen naar een IPv6 adres. Je zal ook altijd een IPv6 adres krijgen voor de modem en een prefix om je netwerk IPv6 connectiviteit te geven.

• Configureer je LAN-netwerken met een IPv6 adres:
  • Maak gebruik van

interessante onderwerpen

• Stap 5: Praktische tools
• Problemen met MTU:
• Pingen (ping6, ping -6).
• Traceroute met IPv6.
• Wireshark: IPv6-pakketten analyseren.
• Oefening: ping naar ipv6.google.com en bekijk het resultaat.